Blog > Komentarze do wpisu
Lepiej z Atulem Gawande

Atul Gawande, Lepiej, recenzja, okładkaNie lubię czytać książek o medycynie. Nie przepadam za opowieściami o grzebaniu się w ludzkich wnętrznościach. Medycyna to także cierpienie i tragedie ludzkie, zwykle znajdują się one w tle takich książek, łatwo je sobie wyobrażam, ale trudno znoszę. Odbieram je jako rodzaj egzystencjalnego horroru, a na horrory nie mam ochoty i tych medycznych też nie czytam.

Książka Gawande przynależy jednak do zupełnie innej kategorii. Jej głównym przedmiotem jest optymalizacja różnych procedur stosowanych w medycynie. Brzmi mętnie, ale w istocie jest super ciekawe. Na przykład, jak zorganizować wsparcie medyczne dla oddziałów wojskowych w czasie działań bojowych, powiedzmy w Iraku? Okazuje się, że przyjęcie niby to prostej zasady, aby jak najbliżej linii frontu zorganizować maksymalnie szybką pomoc lekarską, która tylko zabezpiecza rany żołnierzy, wystarczy, aby o kilkadziesiąt procent zmniejszyć umieralność  na polu walki. Oczywiście za tym musi stać cały, amerykański w tym wypadku, system organizacyjny, bo w ten sposób zaopatrzeni ranni muszą trafić do szpitali polowych znajdujących się w drugiej linii, a ciężko ranni w następnej kolejności muszą zostać przetransportowani do pełnowymiarowych centrów medycznych znajdujących się w USA.

Można zatem powiedzieć, że całkiem inaczej, niż by to wynikało z obrazu upowszechnianego przez np. Dra House’a, o sukcesie decyduje przemyślana i konsekwentnie wdrażana organizacja, a nie intelektualne fajerwerki lekarzy. Na marginesie: warto tę konstatację zadedykować decydentom w polskiej służbie zdrowia (gdzie tam u nas mowa o standardach czy miernikach efektywności).

 To tylko jeden z wielu przypadków opisywanych w książce. Podobnie, w zakresie walki z zakażeniami szpitalnymi, najskuteczniejszą metodą, jest wprowadzenie stałego odruchu kilkuminutowego mycia rąk po każdym kontakcie z pacjentem. Powiedzieć łatwo, wszyscy to wiedzą, ale jak to zrobić, żeby wszyscy zawsze myli ręce? To jest istota tego pytania. Gawande drąży, drąży, aż w końcu udziela odpowiedzi opierając się o doświadczenia najlepszych.

W ten sam sposób opisuje najskuteczniejsze metody walki z mukowiscydozą, z epidemiami chorób zakaźnych w Indiach, optymalizację ubezpieczeń zdrowotnych.

Refleksje Gawandę mam za jedne z najciekawszych, jakie ostatnio czytałem, bowiem wiele z nich daje się uogólnić na inne dziedziny życia. Krótko mówiąc daje przesłanki do namysłu, jak w ogóle efektywnie zarządzać różnymi przedsięwzięciami. Smutną refleksję budzi to, jak zarządza się medycyną w USA, a jak żałośnie na tym tle wygląda strategiczne zarządzanie tą dziedziną w Polsce.

Jedyne miejsce, gdzie z autorem się nie zgadzam, to jego stanowisko dotyczące obecności lekarzy przy wykonywaniu kary śmierci. Amerykańskie Towarzystwo Lekarskie przyjęło uchwałę uznającą takie współdziałanie za nieetyczne. Gawande, mimo rozmów z doktorami uczestniczącymi w egzekucjach, przychyla się do poprawnościowego stanowiska korporacji lekarskiej. Głuchy pozostaje na argumenty, że brak personelu medycznego przy wykonywaniu takich wyroków prowadzi do  często dramatycznego cierpienia więźniów, umierających długo i w męczarniach. Jakie niby dobro miałoby z tego płynąć? A może obecność duchownego jest też zbędna i amoralna? Stoi za tym groźne pięknoduchostwo, przedkładające piękne, choć abstrakcyjne zasady nad doświadczenie przeciwdziałania cierpieniu konkretnych ludzi. To  sprzeczne z chłodnym, racjonalnym spojrzeniem autora na inne problemy.

Generalnie książka jest super ciekawa i pobudzająca do rozważań znacznie wykraczających poza sferę medycyny. Dla mnie 9/10.

 Atul Gawande, Lepiej. Zapiski chirurga o efektywności medycyny, Znak, Kraków 2011

poniedziałek, 10 grudnia 2012, dijkstra-jg

Polecane wpisy

Komentarze
2012/12/10 22:10:02
Mnie się w tej książce nie podobało właśnie to, co Ciebie zaciekawiło najbardziej, ciekawie się czyta taką opinię odmienną o 180 stopni :)
-
2012/12/13 01:21:18
@mdl2 - zbiegliśmy się myślami, bo w trakcie czytania tej książki powtórnie trafiłem na Twoja notkę. I też pobudziła mnie ona do refleksji, jak ludzie różnie patrzą na to samo. Sądząc z Twojego bloga masz feblika do tematów medycznych, mnie z kolei z racji na zainteresowania zawodowe bardzo interesują tematy związane z zarządzaniem, a w tej materii książki podstawowe są nudne jak flaki z olejem, najciekawsze są właśnie takie "wrzutki z boku". A tak naprawdę to na Lepiej trafiłem przypadkowo, bo poszukiwałem Potęgi checklisty, nie znalazłem, a ta się trafiła. Pozdrawiam.
-
2013/01/09 01:15:21
Często macie kontuzjowanych ze sztuk walki ?
Np. zapaśnicy lub zawodnicy bjj maja problemy z kolanami i innymi stawami.
-
2013/08/01 15:04:39
Kolejna książka mówiąca o takich tematach w sposób kliniczny - o zgrozo. Żadne z tych rozwiązań nie zostanie wdrożone w Polsce, przysłowiowa Przychodnia Wrocław i jej lekarze mogą więc mieć tę książkę co najwyżej za Si-Fi.

Lepiej obejrzeć "Ostry Dyżur"...
-
2013/08/09 00:48:31
@jan.szczepan - to rzeczywiście smutne. W Polsce mniej mnie boli, że to biedne kraj, bo w znacznym stopniu było/jest to od nas niezależne, ale niski poziom cywilizacyjny, brak racjonalności w działaniach, strategie tylko na papieże, a w realizacji wyłącznie zarządzanie reaktywne. Gawande, który pokazuje, jak działa sprawnie zarządzana medycyna obnaża te wszystkie polskie braki. I w żadnym stopniu nie jest to kwestia pieniędzy. Na pocieszenie powiem tylko, że niektóre obszary działają bardzo dobrze, np. zażądzanie krwiodawstwem